RAZMNOŽAVANJE CRVENE MALINE KORENOVIM REZNICAMA SA JEDNIM ADVENTIVNIM PUPOLJKOM

U grupi jagodastog voća na prostorima Srbije (Zapadna Srbija) ekonomski najznačajnija vrsta je malina. Da bi se zadržalo visoko mesto u svetskoj proizvodnji maline odnosno eliminisala pojava niskih prinosa praćena lošim kvalitetom ploda i kraćim vekom eksploatacije malinjaka mora se posvetiti velika pažnja izboru kvalitetnog sadnog materijala. On podrazumeva prvenstveno zdrave, ali i sortno ispravne sadnice.

Suština naše ideje je da korišćenjem matičnih biljaka maline (cv. Willamette) umnoženih mikropropagacijom in vitro u kontrolisanim uslovima i testiranih na prisustvo virusa i drugih patogena, vršimo njihovo dalje umnožavanje korenovim reznicama sa jednim adventivnim pupoljkom u cilju uštede matičnog (osnovnog) materijala i dobijanje veće količine kvalitetnih sadnica od jedne matične biljke. Takođe, ovaj vid razmnožavanja maline mogao bi s druge strane obezbediti brže širenje i uvođenje u proizvodnju novih sorti i selekcija maline shodno zahtevima svetskog tržišta.

Razmnožavanje maline korenovim reznicama sa jednim adventivnim pupoljkom predstavlja veoma brz, ekonomičan i rentabilan vid proizvodnje kvalitetnog sadnog materijala. Na taj način smo u mogućnosti plasirati na tržište zainteresovanim poljoprivrednim proizvođačima zdrav i sortno ispravan sadni materijal.
Imajući u vidu da su vodeća malinogorja u Srbiji valjevsko i ariljsko-ivanjičko ta područja i predstavljaju naše primarno tržište, ali bez zanemarivanja i manjih malinogorja kao što su: podrinjsko, šabačko, kosjerićko, kopaoničko, čačansko, dragačevsko, kraljevačko i gornjomilanovačko. Dodatno upoznavanje sa značajem kvalitetnog sadnog materijala kao i negativnim posledicama koje sa sobom nosi podizanje malinjaka izdancima iz rodnih zasada, vršili bismo kroz odgovarajuću edukaciju poljoprivrednih proizvođača. Na taj način stimulativno bi se delovalo na veću potražnju za kvalitetnim sadnicama maline, a time i na povećani obim proizvodnje sadnica iz adventivnih pupoljaka korenovih reznica.
U pogledu snabdevanja tržišta sadnim materijalom maline postoji izuzetno velika konkurencija. Ono što karakteriše proizvodnju sadnog materijala kod većeg broja proizvođača su problemi vezani za zdravstveno stanje i sortnu ispravnost sadnica, imajući u vidu da se često vrši uvoz sadnog materijala pri čemu je njegovo zdravstveno stanje pod znakom pitanja što dolazi do izražaja tek u periodu stupanja malinjaka u fazu rodnosti.
Ono što nas razlikuje od konkurencije je početni (osnovni) materijal koji je umnožen mikropropagacijom in vitro u kontrolisanim uslovima, i na taj način nam garantuje zdravstvenu i sortnu ispravnost sadnica.
Cenu po kojoj mi nudimo sadnice maline razmnožene na ovaj način, utvrdili smo procenom cene koštanja upotrebljenih sredstava i uloženog rada. U cenu je uračunata i naknada za istraživački rad, pri čemu od prvih poslova ne očekujemo ličnu zaradu, već dalje ulaganje u opremanje prostora (plastenika) neophodnog za realizaciju ove ideje u većem obimu.
Obzirom da od jedne matične biljke, koristeći adekvatan supstrat mi možemo dobiti znatno veći broj biljaka, od bilo kog drugog načina vegetativnog razmnožavanja maline in vivo, to u velikoj meri utiče na smanjenje cene koštanja proizvedenih sadnica, a time i na približavanje kupaca.
Tim za realizaciju ove ideje sada broji četiri osobe zaposlene u Centru za voćarstvo i vinogradarstvo u Čačku:

1. Žaklina Karaklajić-Stajić, diplomirani inženjer agronomije
2. Ivana Glišić, diplomirani inženjer agronomije
3. Dr Đurđina Ružić, viši naučni saradnik i rukovodilac Odseka za fiziologiju biljaka u Centru za voćarstvo i vinogradarstvo u Čačku
4. Dr Milisav Mitrović, viši naučni saradnik.

Što se tiče organizacije takmičenja tokom 2005. godine mišljenja smo da nam je pomoglo u velikoj meri da ovladamo problematikom analize tržišta i biznis planiranja. Stečena znanja će nam biti od velike koristi za realizaciju rezultata našeg daljeg naučnoistraživačkog rada u Centru za voćarstvo i vinogradarstvo u Čačku.